Druk hoog op herders en hun kuddes bij heidebeheer

Het actief beheer en het welzijn van de heideschapen balanceert op een dun koord!

Herders en hun schaapskudde gaan gebukt onder de stijgende kosten en het uitblijven van subsidies. Daarnaast worden heel veel extra onbetaalde uren gemaakt voor de bescherming van de schapen tegen de wolf én nu ook voor drinkwater. Door de aanhoudende droogte zijn natuurlijke drinkplaatsen op de heide opgedroogd en moet dagelijks extra water worden aangevoerd. Dat herders met hun kuddes ondanks deze situatie toch doorgaan, zegt veel over hoe verknocht ze aan hun schapen en hun heide zijn. Deze liefde en toewijding zorgen ervoor dat we in Nederland gelukkig nog een uniek eeuwenoud heidelandschap hebben.

De situatie

  • Het heidegebied in Nederland is verminderd van 600.000 naar 40.000 hectare heide
  • Het aantal herders en kuddes neemt af, nu nog maar 88 kuddes en 208 herders – en dalende lijn is ingezet
  • De exploitatiekosten zijn schrikbarend vermeerderd
  • De graasdierpremie is als vaste vergoeding sinds 2023 afgeschaft en hiervoor is geen goede vervanging gekomen
  • De kosten voor medische zorg, vaccinaties tegen Q-koorts en blauwtong, tot meer dan € 18.000 per jaar per kudde – zijn volledig voor eigen rekening van de herders
  • Extra kosten voor voer, verzorging en bescherming tegen de wolf komen daar nog bovenop
  • Extra inkomsten uit de opbrengst van verkoop van wol nemen amper toe, het scheren kost meer en is niet kostendekkend

Kom met ons in actie – het is nog niet te laat!

Nederland telt nog maar 88 kudde-eigenaren (33 stichtingen en 55 begrazingsbedrijven) met zo’n 208 beroepsherders. Zij verrichten cruciaal begrazingsbeheer met hun heideschaapskuddes zodat elk jaar de heide weer tot bloei wordt gebracht.

Wij investeerden de afgelopen 4,5 jaar bijna een miljoen euro in het behoud in een groeiend aantal van bijna 80 kudde-eigenaren van stichtingen, begrazingsbedrijven en natuur-en landschapsorganisaties. Zo’n 194 schaapskuddes van zo’n 200 herders begrazingsbedrijven en natuurorganisaties) met bijdragen voor inentingen, medische zorg en bescherming. Deze ondersteuning helpt maar er is meer nodig en het Dinamo Fonds kan het niet alleen. Daarom zijn we vorig jaar gestart met gerichte crowdfunding acties zoals Red de Heide en Een tikkie voor een prikkie waarmee vele donaties zijn opgehaald om bijna 1.000 heideschapen extra in te enten. Zonder extra hulp verdwijnen de kuddes en daarmee het unieke eeuwenoude heidelandschap. Maar als we nú handelen en samen versnellen, kunnen we het tij keren en de heide voor toekomstige generaties behouden!

Red de kuddes. Red de herders. Red de heide*.*

Logo van de Heideagenda: een herder met schapen op een paarse heide.

Nederland telt nog maar 88 kuddes (33 stichtingen en 55 begrazingsbedrijven) met zo’n 200 beroepsherders. Zij verrichten cruciaal landschap-en natuurbeheer – met schapen in plaats van machines – maar staan nu met de rug tegen de muur. In het afgelopen halfjaar zijn al twee kuddes gestopt. De rest volgt als er niet snel iets verandert.

LEES ER MEER OVER IN ONS PERSBERICHT

Ontdek de heide

Van 8 t/m 30 augustus 2026 · 28 heidegebieden · meer dan 100 activiteiten

Ontdek de bloeiende heide — en de herders en schaapskuddes die haar elk jaar opnieuw tot bloei brengen.

Lees meer op heideagenda.nl

Laatst bijgewerkt op 13 september 2026