(Groote Heide, gemeente Venlo)

Het Venlose heidelandschap bestaat uit de Groote Heide, een gebied van ruim 250 hectare ten oosten van Venlo, grenzend aan Duitsland, een van de grotere heidegebieden van Limburg.

De heide wordt begraasd door de schapen van begrazingsbedrijf De Wassum, dat sinds 1985 onder leiding van directeur Sjraar van Beek natuurgebieden in Limburg beheert met schaapskuddes. Vanuit de Beatrixhoeve in Roermond trekken de kuddes het hele seizoen door Midden-Limburg, waaronder de Groote Heide bij Venlo; de herders sturen de schapen met hun honden van terrein naar terrein, waarbij grasland kort wordt gehouden en heide wordt gesnoeid. Tussen de begrazingsperiodes door krijgt de vegetatie lange rustperiodes om te bloeien en zaad te zetten, wat de biodiversiteit van het gebied vergroot. De Wassum is een gecertificeerd begrazingsbedrijf waar herders minimaal de opleiding tot schaapherder hebben afgerond, en biedt ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een nieuwe toekomst. De combinatie van heide, akkertjes, schrale graslanden en bos maakt het gebied ecologisch bijzonder waardevol; de ligging direct aan de Duitse grens maakt de Groote Heide onderdeel van een groter grensoverschrijdend natuurnetwerk.

De Groote Heide is al eeuwenlang een strijdtoneel. Vanaf 1444 werd er een dubbele landweer aangelegd langs de oude weg naar kasteel Krieckenbeck: aarden wallen die reizigers en kooplieden moesten beschermen tegen plundering door soldaten en ander gespuis, en die het verkeer tegelijk dwongen de route via de stad te volgen, waar tol werd geheven. Van deze landweer zijn nog altijd delen te herkennen in het landschap, met een noordwal van zo'n 500 meter en een zuidwal van ongeveer 200 meter lang; beide zijn beschermd als rijksmonument. In de Tweede Wereldoorlog kreeg het gebied een heel andere militaire functie: tussen de bossen en de heide lag Fliegerhorst Venlo, een van de grootste en belangrijkste Duitse oorlogsvliegvelden, met drie start- en landingsbanen, 99 hangars en bijna 50 kilometer aan wegen. Het was het enige oorlogsvliegveld van het Derde Rijk dat zich over twee landen uitstrekte, Nederland en Duitsland; ook daarvan zijn nog sporen in het landschap te vinden.

Flora en fauna: de droge heide wordt gedomineerd door struikheide en kraaiheide, terwijl de schrale graslanden zeldzame kruiden en bloemen herbergen die op voedselarme bodems gedijen. De zandhagedis profiteert van de warme, open zandplekken, terwijl de boomleeuwerik zingt boven de heide.